Sophie de Schaepdrijver - Erfzonde van de twintigste eeuw
De ‘klaproosexplosie’ noemt Sophie de Schaepdrijver het, de alomtegenwoordige herdenking van de Eerste Wereldoorlog die zo rijkelijk vroeg op gang is gekomen, want het was toch pas in de ochtend van 4 augustus 1914 dat de ulanen van generaal Otto von Emmich onze grens schonden. Ook de boekhandel ligt vol splinters van deze explosie, het is even kiezen door welke je geraakt wil worden.
Misschien is ‘De Groote Oorlog’ van Sophie de Schaepdrijver nog de beste keus, ook al is het boek dertien jaar oud. Het is ‘een zeldzaam historisch meesterwerk’ schreef Humo destijds, en we zijn niet van gedacht veranderd. We zouden trouwens niet durven, nu deze quote op de cover van de nieuwe, aangepaste editie is beland. Sindsdien heeft Sophie de Schaepdrijver niet stilgezeten, meer nog: ze is helemaal naar de Penn State University in Amerika verhuisd. Van wat ze van daaruit over haar Oorlog publiceerde, is het ‘selectief overzicht’ vijf bladzijden lang.
Uit dat werk heeft ze negentien teksten opgediept voor ‘Erfzonde van de twintigste eeuw’ (Houtekiet). Daarin gaat het nauwelijks over de gebeurtenissen tijdens de oorlog, maar over wat er met die oorlog gebeurde in de honderd jaar nadien: de vele manieren van verwerking en herdenking, het gewicht ervan op onze cultuur vandaag. De Groote Oorlog had namelijk grote gevolgen: ergens onderweg in haar boek poneert De Schaepdrijver dat de ironische grondtoon van het twintigste-eeuwse modernisme in de loopgraven van ‘14-’18 is ontstaan.
Systematisch gaat het er niet aan toe in deze ‘Notities bij ‘14-’18’, maar toch is er genoeg eenheid door de imponerende stem van de verteller (De Schaepdrijvers definitie van een auteur: iemand die autoriteit bezit over zijn verhaal). Ze is consequent bezig met het ondermijnen van mythen en clichés en een goeie gids door de oorlogsliteratuur – ‘de kanonnencanon’. En vooral: ze maakt van de geschiedenis een helder verhaal, iets wat andere historici hopelijk tot imitatie verleidt, want zoals ze schrijft: ‘Hoe meer verhaal, hoe meer herinnering’.
Mijn eigen mening: Als je niet meer weet welk boek nog te lezen of je hebt gewoon eens zin om je "kennis" omtrent de Eerste Wereldoorlog uit te breiden, op literair vlak dan, dan raad ik je dit boek van Sophie de Schaepdrijver ten zeerste aan. Je weet het of niet, maar volgend jaar zijn we 2014 en dat betekent dat we dan exact 100 jaar na het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog zijn. Eén eeuw na de gruwel, die nog nooit geziene proporties had aangenomen en die de wereld werkelijk zou veranderen!
Uit dat werk heeft ze negentien teksten opgediept voor ‘Erfzonde van de twintigste eeuw’ (Houtekiet). Daarin gaat het nauwelijks over de gebeurtenissen tijdens de oorlog, maar over wat er met die oorlog gebeurde in de honderd jaar nadien: de vele manieren van verwerking en herdenking, het gewicht ervan op onze cultuur vandaag. De Groote Oorlog had namelijk grote gevolgen: ergens onderweg in haar boek poneert De Schaepdrijver dat de ironische grondtoon van het twintigste-eeuwse modernisme in de loopgraven van ‘14-’18 is ontstaan.
Systematisch gaat het er niet aan toe in deze ‘Notities bij ‘14-’18’, maar toch is er genoeg eenheid door de imponerende stem van de verteller (De Schaepdrijvers definitie van een auteur: iemand die autoriteit bezit over zijn verhaal). Ze is consequent bezig met het ondermijnen van mythen en clichés en een goeie gids door de oorlogsliteratuur – ‘de kanonnencanon’. En vooral: ze maakt van de geschiedenis een helder verhaal, iets wat andere historici hopelijk tot imitatie verleidt, want zoals ze schrijft: ‘Hoe meer verhaal, hoe meer herinnering’.
Mijn eigen mening: Als je niet meer weet welk boek nog te lezen of je hebt gewoon eens zin om je "kennis" omtrent de Eerste Wereldoorlog uit te breiden, op literair vlak dan, dan raad ik je dit boek van Sophie de Schaepdrijver ten zeerste aan. Je weet het of niet, maar volgend jaar zijn we 2014 en dat betekent dat we dan exact 100 jaar na het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog zijn. Eén eeuw na de gruwel, die nog nooit geziene proporties had aangenomen en die de wereld werkelijk zou veranderen!
